Havenpersclub ”Kyoto” Rotterdam

Rotterdams Dagblad van woensdag 12 januari 2000

Kotug, de pot, de ketel en een sympatieke
strijd tegen ’dumping’

Door Alexander Bakker

Het kan verkeren. Sleepbedrijf Kotug was eind jaren tachtig de luis in de pels van de Rotterdamse haven. Met krachtiger schepen, kleinere bemanningen én lagere tarieven doorbrak Kotug het monopolie van Smit Havensleepdiensten. Op soortgelijke wijze zijn de afgelopen jaren kartels in Hamburg en Bremerhaven gebroken.

Kotug-directeur Ton Kooren is begin deze week door de Rotterdamse Havenpersclub Kyoto uitgeroepen tot Havenman van het Jaar 1999. Daarmee zijn zijn innovatieve inbreng – Kooren introduceerde afgelopen jaar een nieuw type sleepboot – en geslaagde pogingen monopolies en kartels te doorbreken beloond. Kooren op zijn beurt verraste met een pleidooi ’eerlijke’ bedrijven te beschermen tegen concurrenten die tegen dumpprijzen een positie proberen te veroveren.

Kooren noemde geen namen, maar de situatie in Rotterdam is bekend. Smit Havensleepdiensten is in hoeveelheid werk nog steeds de grootste havensleper, maar heeft na de komst van Kooren al wel twee ingrijpende reorganisatieronden achter de rug. Een kleinere speler, Sleepdienst Jan Kooren, is door Smit opgeslokt om het uit handen te houden van de vierde speler: het Hamburgse Fairplay.

Fairplay is nu twee jaar actief in Rotterdam en de ’thuisslepers’ laten geen kans onbenut aan te geven dat er bij de Hamburgse collega ’zwaar geld bij moet’. De keuze voor Rotterdam, zo heeft men bij Fairplay altijd gezegd, is ingegeven door de noodzaak te internationaliseren. In werkelijkheid is de operatie in de Rotterdamse haven voor Fairplay meer een wraaktocht in reactie op het door Kotug in Hamburg doorbroken kartel.

Bij het in ontvangst nemen van zijn Havenman-titel klapte Kooren nog eens fijntjes uit de school: in West-Europese havens werd de sleepmarkt beheerst door monopolies en kartels. Het waren ideale machtsverhoudingen waarbij iedereen floreerde. Er waren comfortabele tarieven en reders hadden geen onderhandelingspositie.

Kooren: „Iedereen was tevreden. De eigenaren en aandeelhouders realiseerden prachtige omzetten en de rendementen waren navenant. De sociale partners negocieerden buitengewone arbeidsvoorwaarden.”

Kotug heeft in de afgelopen jaren vier bastions geslecht, maar er zijn in West-Europa nog meer havens waar een kartel van sleepdiensten regeert en waar met een collectieve spaarpot een aanval van buitenaf kan worden geweerd door tijdelijke prijsverlagingen. „En dan krijg je ook nog een anoniem telefoontje met de mededeling dat men weet waar je kinderen naar school gaan,” vertelde Kooren.

Kotug is eerst in Rotterdam gaan varen. Met kleinere bemanningen, al spreekt Kooren van ’een meer efficiënte inzet van personeel’. Met terugwerkende kracht schamperde de Kotug-directeur deze week nog over de tegenwerking van plaatselijke autoriteiten in Rotterdam, Hamburg en Bremerhaven. „Niets heeft men, veelal onder druk van de vakbonden en de concurrenten, nagelaten om het ons onmogelijk te maken.”

De slepersoorlog heeft geleid tot een prijzenslag. Kotug heeft daar zeven jaar geleden een streep onder gezet, maar kon klanten óók haar diensten aanbieden in eerst Hambrug en later Bremerhaven. Kotug wil nu wel eens méér dan een bescheiden winst genereren, maar ziet zich met name in Rotterdam geconfronteerd met een gevecht tussen Smit Havensleepdiensten en Fairplay, waarbij de eerste nog de laatste naweeën voelt van de tweede grote reorganisatie en de laatste enorme verliezen lijdt. Zoiets geeft prijsdruk en Kotug wil na twaalf jaar eindelijk wel eens de tarieven verhogen.

Kooren heeft de Europese Unie opgeroepen bonafide ondernemingen te beschermen tegen dumping, net zoals de Unie de consument beschermt tegen prijzen en tarieven die alleen door monopolistische of kartelachtige structuren tot stand kunnen komen.

Het verhaal van Kooren heeft veel weg van de pot die de ketel verwijt dat ze zwart ziet. Net als Fairplay in Rotterdam heeft Kotug in Hamburg en Bremerhaven aanloopverliezen ingecalculeerd omdat met lagere tarieven een marktpositie moet worden veroverd. Het verschil is dat Kotug monopolies (Rotterdam) en kartels (Hamburg, Bremerhaven) heeft doorbroken en daarmee een eind heeft gemaakt aan kunstmatig hoog gehouden tarieven.

Van dat laatste is in Rotterdam al lang geen sprake meer. Een scherpe concurrentie heeft er geleid tot scherpe prijzen. Wie in zo’n situatie zijn klanten een korting tot wel tachtig procent aanbiedt maakt zich schuldig aan dumping. Alleen, prijsdumping is niet strafbaar. Die wetenschap maakt het pleidooi voor bescherming tegen prijsdumping tot een sympatiek verzoek.

Met vriendelijke toestemming van Rotterdams Dagblad

Terug naar boven